نقش جمعیت در برنامه ریزی شهری .:اختصاصی وبلاگ:.

مقدمه

جمعیت در هر کشوری مبنای اساسی هر برنامه ریزی می باشد. لذا باتوجه به شاخص ها و معیارهای جمعیتی و بکاربستن آنها در بعد اجرایی برنامه ریزی ها می تواند نقش مهمی در برنامه ریزی پایدار داشته باشد. با وجود اینکه افزایش سریع و ناموزون جمعیت شهری عاملی در بروز و گستردگی مشکلات و مسائل شهری چون کمبود مسکن، حاشیه نشینی، کمبود سرانه های شهری، نارسایی خدمات و ... بوده و می باشد ولی گستردگی این مسائل ناشی از کم توجهی به جمعیت و شاخص های آن در برنامه ریزی هاست.

برنامه ریزی شهری نیز باتوجه به اقتصاد و عملکرد عوامل شهری، نحوه استفاده از اراضی، محله بندی، مسکن، ترافیک، فضای سبز و ... را در رابطه با جمعیت و فونکسیون شهر را مورد بررسی قرار می دهد.

در این مقاله سعی می شود به تعریف بعضی مؤلفه های جمعیتی و نقش آن ها در برنامه ریزی شهری پرداخته شود.

ادامه نوشته

نظریه مایکل تودارو (Michael Todaro) .:اختصاصی وبلاگ:.

بر طبق این نظریه، مهاجران به خوبی می دانند که ضریب بالای بیکاری، میان آنها و دستمزدهای شهری دیواری به وجود آورده است اما آنها تا موقعی که در روستا کمتر از دستمزدی که در شهر انتظارش را دارند مزد می گیرند، به مهاجرت ادامه می دهند. درآمد مورد انتظار آنها، عبارت از دستمزدی است که احتمالاً در شهر به دست خواهند آورد ضربدر فرصتهایی که برای به دست آوردن آن دارند. مثلاً کشوری را در نظر می گیریم که در آن متوسط درآمد در روستا صد دلار و متوسط درآمد در شهر دویست و پنجاه دلار است. اما ضریب بیکاری در شهر بیست درصد است. یعنی از هر ده نفر، هشت نفر می توانند کار پیدا کنند. بنابراین درآمد مورد انتظار هشت دهم متوسط درآمد شهر یعنی هشت دهم دویست و پنجاه دلار است که دویست دلار می شود. پس مهاجرت به صرفه ی آنهاست. در این کشور فرضی، روستاییان به مهاجرت ادامه می دهند تا آنکه ضریب بیکاری در شهر به شصت درصد یعنی ضریبی که در بعضی از نقاط پرجمعیت وجود دارد، برسد.

ممکن است بتوان در این مورد که سرانجام با بالا رفتن ضریب بیکاری در شهر، جریان مهاجرت به طور کلی متوقف می شود، شک کرد، اما اثرات شوم آن را نمی توان نادیده گرفت. تا زمانی که در شهر ثروت بیشتری وجود دارد مهاجرت از روستا به شهر همچنان تا مدتی طولانی ادامه خواهد یافت. اگر با اجرای برنامه هایی درآمد روستا به شهر نزدیک شود وجریان مهاجرت متوقف نگردد، سرانجام ضریب بالای بیکاری در شهرها چنان بالا خواهد رفت که غیر قابل تحمل خواهد شد و ثبات دولتها و در نتیجه صلح جهانی را به مخاطره خواهد انداخت.

منبع : نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز- مقاله مهاجرت، شهرها و سازگاری مهاجران- به قلم دکتر فیروز جمالی

نظریه جان ترنر (John Turner) .:اختصاصی وبلاگ:.

در روند سازگاری مهاجران در شهر، جان ترنر، ضمن بررسی پدیده ی حاشیه نشینی در شهرها که بارزترین حاصل مهاجرت به شهرهاست، به این نتیجه رسیده است که جوامع حاشیه نشین نه تنها کاملاً سازمان یافته اند بلکه دامنه ای بهنجار از آرزوها و اولویتهای در حال تغییر خانوادگی را نیز دارا هستند. جان ترنر برای نشان دادن چگونگی تغییر این اولویتهای متعارض، به هنگامی که خانوارهای کم درآمد با اطمینان بیشتر در اقتصاد شهری تثبیت می شوند، الگوی ساده ای تدوین کرد. بر مبنای این الگو در اولین مرحله (مرحله ی تازه واردان)، دسترسی به کار موقتی مهم ترین هدف است و هرگونه سرپناه دم دست کفایت می کند. زمانی که درآمدی دایمی و منظم و مطمئن حاصل شد، هدف اصلی تحکیم موقعیت فرد به وسیله تامین مالکیت قانونی مسکن در شهر است؛ بالاخره زمانی که سکونت قانونی تامین شد، از طریق توسعه ی دسترسی به سایر امکانات، اولویتهایی به ارتقای شیوه زندگی داده می شود.

نظر جان ترنر و دیگر محققان در مورد مسأله حاشیه نشینی وگسترش شهری، گوشه ای از زندگی حاشیه نشینان را پوشش می دهد. چهره های گوناگون زندگی حاشیه نشینی که غالباً از مهاجران روستایی تشکیل می شود، آنچنان گوناگون و در برخی موارد آنچنان اندوهبار است که گویی هیچ راه چاره ای برای بهبود اوضاع این قشر از جمعیتهای انبوه که گاهی درصد عظیمی از جمعیت کلان شهرها را تشکیل می دهند، متصور نیست. عدم سازگاری با محیطهای شهری ناآشنا و کاملاً متفاوت با فرهنگ بومی مهاجران، در سطوح بین المللی و بین قاره ای تا نسلهای بعدی مهاجران ادامه می یابد و برای مهاجران عوارض اجتماعی و روانشناختی و اختلالاتی در سازوکارهای برنامه ریزی شهرهای مناطق مهاجرپذیر به وجود می آورد.

منبع : نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز- مقاله مهاجرت، شهرها و سازگاری مهاجران- به قلم دکتر فیروز جمالی